lunes, 30 de septiembre de 2013

LITERATURA ESPAÑOLA 3º ESO(figuras literarias)

FIGURAS LITERARIAS MÁS COMUNES

  1. FIGURAS DE ORDEN

A. Hipérbaton:consiste en alterar el orden lógico o normal de construcción de una frase.
Lo normal sería SUJ+VB+COMPLEMENTOS, pero para destacar un elemento o para crear belleza se altera ese orden.
Ej: corría lozana la doncella
creyéndose ella la más bella.
Cuando el elemento a destacar se pone entre comas o admiraciones , a esta figura se le llama APÓSTROFE. Suele ser un ser, animado o inanimado al que el poeta se dirige para destacarlo.
Ej: Camina hacia aquí, hermana,
con las manos en alto.

B) Quiasmo:consiste en colocar dos miembros equivalentes cruzados, de forma que dichos miembros presenten ordenaciones inversas.
Ej: Cuando pitos flautas
cuando flautas pitos

  1. FIGURAS DE REPETICIÓN:
A) Aliteración:consiste en la repetición de uno o varios sonidos en una oración o verso , con el fin de imitar un sonido y transmitir una determinada sensación.
Ejs: El ruido con que rueda la ronca tempestad
En el silencio sólo se escuchaba
un susurro de abejas que sonaba

B) Anáfora :consiste en la repetición de una palabra al principio de cada verso o de cada frase (en el mismo verso)
Ejs: Un no por respuesta Iremos destinados, iremos a morir
un día de fiesta el destino será sufrir.
Si esa repetición se produce al final de los versos se llama EPÍFORA
Ej: Surcando el viento
sintiendo el viento...

C)Bimembración: consiste en la repetición de estructuras dentro de un mismo verso.A veces pueden ser incluso las mismas palabras. Si la reptición se produce en distintos versos se llamará PARALELISMO.
Ej: Golpeada por el viento, golpeada por el mar
maltratada y sin aliento , humillada sin hablar
Era la sed , el hambre y tú fuiste la fruta
era el duelo, las ruinas y tú fuiste el milagro

  1. Polisíndeton: consiste en repetir las conjunciones con el fin de dar elntitud al verso.(las más frecuentes son : y,ni, que)
Ej: Y llora, y miente y habla,
y es hija del mar.




  1. FIGURAS DE SUPRESIÓN:

A) Asíndeton:consiste en la eliminación de nexos en unos versos con el fin de que la expresión adquiera más viveza y rapidez.
Ej: Hablaba horrores de los ciegos,
de los abandonados,de los desvalidos
de los olvidados , de los vencidos.

B) Elipsis: consiste en la supresión de una o varias palabras del verso con el fin de intensificar la expresión.
Ej: Por una mirada, un mundo;
por una sonrisa, un beso;
por un beso....¡Yo no sé
que te diera por un beso!

  1. FIGURAS DE SIGNIFICADO
A) Antítesis:consiste en contraponer dos palabras, expresiones o ideas de significado opuesto.
Ej: Es tan corto el amor y tan largo el olvido.

B) Paradoja:consiste en utilizar una expresión aparentemente contradictoria que invita a la reflexión.
Ej: Vivo sin vivir en mi,
y tan alta vida espero,
que muero porque no muero.

C) Hipérbole:consiste en exagerar aquello de lo que se habla.
Ej. Si me negáis vuestra sonrisa, me moriría.

D) Metáfora: consiste en la comparación de un término real con uno imaginario con el que guarda una relación de semejanza.
Ej: Las perlas de su boca me atraían hacia sí.
Cuando aparece una simple comparación con los nexos y los objetos comparados se llama SÍMIL
Ej: Sus dientes eran como perlas.
E) Metonimia:consiste en sustituir un nombre por el otro con el que mantiene una relación de continuidad o proximidad.(causa..efecto,concreto....abstracto)
Ej: La mejor pluma de la literatura universal es Cervantes.
     En la cocina la cacerola desprendía un olor a tomate frito.
F) Personificación:consiste en atribuir a un ser o a un animal o a una cosa inanimada o abstracta, cualidades o acciones propias de los seres humanos. Recibe también el nombre de PROSOPOPEYA.
Ej: El Tajo en aquella parte caminaba.
g) Sinestesia:Consiste en asociar sensaciones a registros sensoriales distintos. Expresas una percepción sensorial a través de un sentido distinto al que le correspondería.
Ej: Su habitación se iluminaba por una luz lenta.
     Era su mirada muy cálida.
5. OTRAS FIGURAS:
a) Encabalgamiento: consiste en cortar una estrofa en varios versos, sin ponerle pausa al final de cada verso.Es decir es como si cortases la oración en dos versos distintos.
Ej: Cuando llegue
     tu momento,
     no preguntes.


martes, 28 de mayo de 2013

ORACIÓNS REPASO GALEGO 4º.TODAS


ORACIÓNS REPASO GALEGO 4º.TODOS OS TIPOS.

ANALIZA POR ÁRBORE AS SEGUINTES CLÁUSULAS E ORACIÓNS.

1. Marchou para o cine antes de que discutisemos.
2. Comemos na casa ou imos fóra pero decídete axiña.
3. Estivo no Caribe de vacacións  para intentar esquecer o seu fracaso amoroso.
4. Non amosou mellora no comportamento aínda que está indo á psicóloga.
5. Avisoume de que chegaría tarde á reunión.
6. Se non traes ti os Cds, non teremos música ningunha.
7.O can cuxa foto saiu onte na prensa é moi valioso.
8.Fixeron a coreografía como lles ensinara o monitor.
9. Tes que vir cando te mande o médico.
10.Comprou unha moto que corre bastante.
11. Ou fas ti o biscoito ou quedamos sen sobremesa.
12. Estiveron falando de que necesitaba unha malla de ballet.
13.Leu o libro, daquela fuxiu.
14. Ten o valor de dicir que el non foi.
15. Os libros que mercamos no centro comercial estaban defectuosos.
16.Puxo a mochila onde lle apeteceu e logo caeulle.
17.Ti fai o que queiras pero logo non te queixes.
18. Pintou o cadro aínda que non tiña o material na aula. 
19. Se necesitas un coche novo, mércao xa.
 20. Estaba impaciente por saber os resultados de selectividade.


SOLUCIÓNS:

1. CLAÚSULACOMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA  SUBORDINADA ADVERBIAL TEMPORAL(antes de que discutisemos)
2. CONXUNTO ORACIONAL ADVERSATIVO E DENTRO DA PRIMEIRA TEN UN CONX, ORAC. DISXUNTIVO.
3. ORACIÓN BIPOLAR FINAL.
4. ORACIÓN BIPOLAR CONCESIVA.
5. CLÁUSULA COMPLEXA , DENTRO TEN UNHA SUB. SUBST. DE C. RÉXIME(de que chegaría tarde á reunión)
6. ORACIÓN BIPOLAR CONDICIONAL
7. CLÁUSULA COMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA SUBORDINADA ADXECTIVA DE RELATIVO QUE SAE DO MODIFICADOR DA FRASE SUBSTANTIVA QUE HAI NO SUXEITO  (cuxa foto saíu onte na prensa)
8. CLÁUSULA COMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA CLÁUSULA ADVERBIAL MODAL(como lles ensinara o monitor)
9.  CLÁUSULA COMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA CLÁUSULA ADVERBIAL TEMPORAL(cando te mande o médico)
10. CLÁUSULA COMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA CLÁUSULA ADXECTIVA DE RELATIVO(que corre bastante)
11. ORACIÓN COORDINADA DISTRIBUTIVA
12.  CLÁUSULA COMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA CLÁUSULA SUB. SUBST DE COMPL . DE RÉXIME(de que necesitaba unha malla de ballet)
13. ORACIÓN BIPOLAR CONSECUTIVA
14.  CLÁUSULA COMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA CLÁUSULA SUB. SUBST DE C.N (de dicir que el non foi)
15.  CLÁUSULA COMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA CLÁUSULA ADX DE RELATIVO C.N (que mercamos no centro comercial)
16. ORACIÓN COORDINADA COPULATIVA E A 1ª ORACION É COMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA SUBORDINADA ADVERBIAL LOCATIVA(onde lle apeteceu)
17.  ORACIÓN COORDINADA ADVERSATIVA QUE LOGO NA 1ª ORAC. TEN DENTRO UNHA SUB. SUBT. DE CD(o que queiras)
18. ORACIÓN BIPOLAR CONCESIVA
19. ORACIÓN BIPOLAR CONDICIONAL
20.  CLÁUSULA COMPLEXA QUE DENTRO TEN UNHA CLÁUSULA SUB. SUBST DE 
C. ADX (por saber os resultados de selectividade)

lunes, 20 de mayo de 2013

ORACIONES REPASO CAST 4º ESO. TODOS LOS TIPOS MEZCLADOS.


ANALIZA POR ÁRBOL LAS SIGUIENTES ORACIONES .
  1. En la casa que vives, han habitado fantasmas.
  2. No es cierto que has copiado pero lo sospechaban todos.
  3. Ella no protestó para que le subiesen la nota.
  4. Ahórrate los comentarios, ganarás más y serás más prudente.
  5. Aunque llegue a tiempo no podrá realizar la operación.
  6. Estoy cansada de que te portes así.
  7. El examen fue más facil que lo que esperábamos.
  8. Ha realizado el plan como le había ordenado su jefe.
  9. Necesitamos una ayuda precisa o nos saldrá todo mal.
  10. Ella es la chica cuyo apartamento se ha inundado ayer.
  11. No me acostumbraré jamás a obtener malas calificaciones.
  12. La admitieron en el instituto a pesar de que no cumple los requisitos.
  13. Me siento muy cerca de mejorar mis marcas personales.
  14. Nos lo han traido ya, es decir, podremos utilizarlo cuando quieras.
  15. Me lo prestó a condición de que se lo devolviese en dos horas.
  16. Te apetece comer o te preparo un café, decídete ya.
  17. Cuando llegue el repartidor hazle pasar a la cocina.
  18. Había tanto ruido que no se podía escuchar al profesor.
  19. Tuvo la ocasión de decírselo todo a la cara.
  20. Si decides escoger esa opción, avísame.
  21. No me dijo que vendría con toda su familia.
  22. Sintió deseos de vomitar en la clase.

    SOLUCIONARIO

    1. Oración compuesta( or. sub. adjetiva de relativo CN)
    2. Oración  compuesta coordinada adversativa (la oración  1 tiene dentro una Sub Sust. De SUJ : que has copiado)
    3. Oración subordinada adverbial  final ( sale del CCFIN)
    4. Oración compuesta coordinada yuxtapuesta(dentro  de la orac. 2 hay otra  orac.compuesta  coordinada copulativa) 
    5. Oración compuesta subordinada concesiva
    6. Oración Compuesta(orac. sub. sust. de C. Adjetivo)
    7. Oración compuesta subordinada comparativa
    8. Oración compuesta(Or. Sub. Adverbial modal)
    9.Oración compuesta  coord disyuntiva
    10. Oración compuesta(or sub adj de relativo)
    11. Oración compuesta (Orac. sub. sust. de C. Régimen)
    12.   Oración compuesta subordinada  concesiva
    13. Oración compuesta(Or. Sub. Sust. de C. Adverbio)
    14.Oración compuesta coordinada explicativa (en la oración 2 hay dentro una Or. sub adverbial temporal: cuando quieras)
    15.Oración compuesta subordinada  condicional.
    16.Oración compuesta coordinada yuxtapuesta y en la oración 1 tiene dentro otra oración compuesta disyuntiva.
    17. Oración compuesta (Or. sub. adverbial temporal)
    18.   Oración compuesta subordinada consecutiva
    19. Oración compuesta (Orac. Sub. sust. de CN)
    20.  Oración compuesta subordinada  condicional.
    21. Oración compuesta (Or. sub. sust de CD)
    22. Oración compuesta (Or. sub. sust de CN)

miércoles, 8 de mayo de 2013

FONÉTICA : VOGAIS, CONSOANTES E SEMIVOGAIS.

1. VOGAIS:

  vogal anterior alta (pechada)

 e  vogal anterior media-alta (media-pechada)

 ɛ  vogal anterior media-baixa (media-aberta)

 a  vogal central baixa

 ɔ  vogal posterior media-baixa (media-aberta) arredondada 

 o  vogal posterior media-alta (media-pechada) arredondada

 u  vogal posterior alta (pechada) arredondada

 2. CONSOANTES: 

p consoante oclusiva bilabial xor da LETRA: p

 b consoante oclusiva bilabial sonora LETRAS: v,b

 t consoante oclusiva dental xorda LETRA: t 

d consoante oclusiva dental sonora .LETRA: d

k cons. oclusiva velar xorda.LETRAS: c(a,o,u),qu,k

 ɡ consoante oclusiva sonora.LETRA: g

 t͡ʃ consoante africada postalveolar LETRA: ch

f consoante fricativa labiodental xordaLETRA: f

 θ consoante fricativa interdental xordaLETRA: z,c(e,i)

 s consoante fricativa apicoalveolar xordaLETRA: s (e seseo

ʃ consoante fricativa lámino-postalveolar xordaLETRA: x

 ħ consoante fricativa farínxea xordaLETRA: gh(gheada)

 m consoante nasal bilababial LETRA: m

n consoante nasal alveolarLETRA: n

 ɲ consoante nasal palatal LETRA: ñ

ŋ consoante nasal velar LETRA: nh, n(seguida de g,k),-n

r cons. rótica vibrante múltipleLETRA: r- , rr,r(precedida de n)

 ɾ consoante rótica batida simpleLETRA: -r

l aproximante lateral alveolar LETRA: l

ʎ aproximante lateral palatal LETRA: ll .

3. SEMIVOGAIS

j aproximante semivogal palatal: CANDO O I APARECE EN DITONGOS

w aproximante semivogal labiovelar: CANDO O U APARECE EN DITONGOS

domingo, 5 de mayo de 2013

Texto 2 Carlos Casares


O XOGO DA GUERRA 1
Botaron a sortes e tocoume a min. Eu penso que fixeron trampa, pero calei. Díxome o Rata:
"Vai". Eu non quería ir, digo a verdade. Pero cando o Rata dicía vai, había que ir. O Rata
estaba tolo, segundo a miña nai. Pero eu penso que non estaba tolo, que era atravesado e de
mala lei. "Vai", dixo outra vez. E fun. A casa de don Domingo quedaba lonxe. Algo así como a
dous quilómetros. Tiven que dar un rodeo para non pasar por diante da zapatería do meu pai.
Pensei:"escapo para a casa e xa está". Pero collín medo. Ademais ía calor e na casa no verán non se para coas moscas.
Cheguei ao chalé de don Domingo e berrei:
-¡Zalo...!
Ladraron os cans. Agardei un pouco e volvín chamar:
-¡Zalo..!
Cando apareceu, de seguida me dei conta de que viña de durmir a sesta. Díxome: "¿Que pasa!? Eu díxenlle: "O Rata agárdate no río. Cazou unha bolboreta moi bonita. Di que vaias, que cha dá para a coleción". O Zalo era tolo polas bolboretas. E o Rata, que mamalón, cómo lle sabía dar co gusto á xente.
-¿Onde está o Rata?
-No campo da Bomba.
Saímos correndo. Cando chegamos, o Rata estaba bañándose no río. Ao nos ver, saíu.
Mirou ao Zalo con cara de atravesado e díxolle:
"Hola, "¿Queres a bolboreta?". O Zalo volveuse cara a min como preguntando. A verdade, eu
non quería. O Rata asubiou e entre todos botáronse ao Zalo. Espírono e atárono a un amieiro. O Zalo choraba e a min déronme ganas de chorar. Eso non se lle fai a ninguén e menos a traición. O Rata chuspiulle alí, naquel sitio, e chamoulle caguetas. "Non se chora", dixo.
Despois colleu un vimbio e pasoullo polas pernas o pola barriga sen lle dar. Botamos a sortes e tocoume a min. Quixen fuxir ou tirarme ao río, pero o Rata miroume así, como mira el, e collín o vimbio. "Veña"- Díxenlle que non. "Mira, Rafael, que te imos atar a ti". "Non", "Mira Rafael, que non me enchas". "Mira Rafael..." Pola voz souben que me ía dicir o da miña nai.
Agarrei o vimbio e funme cara ó Zalo. Eu non quería, ben o sabe Deus. E deille no pescozo.
Os outros berraron: "¡Máis!" E eu non vía. E daba. E sentía o sol dentro da cabeza e os chíidos do Zalo, que se me espetaban nos ouvidos. E daba. "¡Máis!" Doíame o brazo de tanto subir e baixar. "¡Máis!" Cando mirei para o Zalo gañei medo. Sangraba por todas partes e comíano as moscas. Estaba como morto. Non
falaba. O Rata e os outros fuxiron. Eu tamén fuxín. Eu non quería, digo a verdade. Díxenllo a aquel señor, pero non me fixeron caso. Tamén lle dixen que fora por sortes, que me tocara a min. Pero non me escoitou. Faloume do inferno e entón calei.

Texto de Carlos Casares 2(GAL 4º ESO)


O xogo da guerra 2

Agora estou neste colexio desde hai un ano. É primavera e non podo saír. Se cadra déixanme marchar en xullo, pero aínda non o sei. Onte leváronme á sala de castigos. Din que no recreo non pode andar un só paseando polo patio, que hai que xogar. Tampouco se pode andar de dous en dous. A nai que os pariu a todos!. Eu quero andar só. A min non me gusta xogar ao fútbol nin ao frontón nin ao baloncesto. Gústame xogar no lavabo. Tampouco se pode, porque está tamén prohibido. Pero polas noites, cando todos dormen, levántome e vou aos lavabos e xogo á guerra. Durante o día collo moscas, arríncolles as ás e gárdoas nunha caixa de mistos. Pola noite meto as moscas na pileta e abro a billa, pouquiño a pouco, moi devagariño. As moscas soben, foxen pola pileta arriba, pero eu empúxoas para abaixo cunha palliña e afóganse. É a guerra. Afóganse aos poucos. Un día cazáronme e leváronme á sala de castigos. Chamáronme marrán por andar tocando as moscas. E que? Se non fose pola guerra, podrecíame de noxo. Durante o inverno, como non había moscas, xogaba con anacos de papel, pero non é tan bonito.
En xullo din que saio. O  Rata, se cadra, pensa que me esquecín. Seguro que pensa que seguimos sendo amigos. Entón voulle a dicir: «Vés ao río?»El vén, que lle gusta moito. E despois pregúntolle: «Xogamos aos submarinos?». El xoga, que lle gusta moito xogar aos submarinos. Primeiro paso eu. Paso dous ou tres veces. Despois que pase el. Abro ben as pernas e o pasa polo medio, debaixo da auga. E así dous ou tres veces. E entón, ala, cando pase, pecho as pernas e queda  enganchado polo pescozo. Aos poucos, devagariño, como as moscas da pileta.

Características da Nova Narrativa Galega(LIT ESP. 4º ESO)


CARACTERÍSTICAS DA NOVA NARRATIVA GALEGA(algunhas moi presentes na obra de Carlos Casares)
As prosa da nova narrativa galega supón unha innovación nas formas narrativas, a introdución de modelos culturais estranxeiros e unha ruptura da concepción tradicional da novela. As súas influencias estarán en William FaulknerFranz KafkaJames Joyce, no existencialismo francés de Jean-Paul Sartre ou Albert Camus e, moi especialmente, no nouveau roman; movemento do que toma o título. "Nouveau roman" tradúcese por nova novela, isto é, nova narrativa.
En liñas xerais, as novelas da nova narrativa galega defínense por:
  • Romper a liñalidade espazo-temporal en favor de localizacións urbanas imprecisas e, case sempre, asfixiantes.
  • Presentar personaxes con problemas patolóxicos que adoitan encontrarse en situacións marxinais ou límite.
  • Empregar no interior dun mesmo relato, ao xeito do nouveau roman, a perspectiva múltiple mediante o uso de distintos narradores que tenden a expresarse a través do monólogo interior.
  • Servirse do obxectalismo; técnica popularizada polo nouveau roman que consiste na descrición minuciosa e descontextualizada das cousas que o narrador ten ao seu alcance, provocando, de novo, sensacións de asfixia e estrañamento xa aludidas.
  • Incidir en temas relativos ao absurdo, ao sentido da vida, á angustia ou á soidade inherente ao individuo.

Ademais de todas estas características comúns aos autores da Nova Narrativa, Carlos Casares vaise diferenciar polo seu realismo, ás veces dun xeito moi cruel e duro.